Rzeczpospolita Polska ubiega się o organizację Międzynarodowej Wystawy EXPO 2022 w Łodzi, której tematem będzie rewitalizacja miast - globalne wyzwanie i warunek dalszego rozwoju aglomeracji na całym świecie.

Artykuł

To już udało się zrewitalizować, czyli przykłady dobrych praktyk rewitalizacyjnych w Łodzi

Nie od dziś wiadomo, że miasto Łódź jest pionierem działań rewitalizacyjnych w Polsce. Miasto od lat podejmuje działania, by przywrócić do życia zdegradowane kwartały śródmiejskie i nadać im nowe funkcje. Co udało się do tej pory zrewitalizować w Łodzi?

Rewitalizacja to nie tylko remonty. Poprawa przestrzeni musi iść w parze z polepszaniem warunków życia i rozwiązywaniem problemów społecznych. Podstawą we wprowadzaniu zmian jest dialog z mieszkańcami i poszukiwanie rozwiązań problemów społecznych.

Ekonomiczna i społeczna sytuacja Łodzi, przez lata uzależniona od przemysłu włókienniczego,  znalazła się w trwałym kryzysie w wyniku transformacji ustrojowej i przemian gospodarczych początku lat 90. Cenne zasoby architektoniczne uległy degradacji, a upadek wielkich zakładów włókienniczych przyczynił się do wzrostu bezrobocia i innych problemów społecznych. Przez lata nie wypracowano zintegrowanej strategii poradzenia sobie z tymi kwestiami. Jednak w ciągu ostatniej dekady w Łodzi zainicjowane zostały duże programy rewitalizacyjne, które uczyniły z miasta lidera tego procesu w Polsce i Europie. Przyjęta w 2015 roku ustawa o rewitalizacji dała samorządom jeszcze sprawniejsze narzędzia do prowadzenia kompleksowej odnowy społecznej i infrastrukturalnej. Dzięki temu działania rewitalizacyjne w Łodzi nabrały tempa, a ich efektem są dziś przepięknie odnowione kwartały śródmiejskie.

Dworzec Łódź Fabryczna, zlokalizowany przez dziesięciolecia w centrum miasta, od 2016  w nowej formie funkcjonuje głównie pod ziemią, a na powierzchni w odzyskanej przestrzeni publicznej pojawiają się zupełnie nowe obiekty łączące funkcje kulturalne, komercyjne i mieszkaniowe. Centralny obszar miasta o powierzchni 100 ha w ciągu najbliższych lat ma stać się Nowym Centrum Łodzi.

Jednym z ważnych obiektów architektonicznych w Nowym Centrum Łodzi jest kompleks Elektrociepłowni Łódzkiej EC-1. Pięknie zrewitalizowany i rozbudowany kompleks EC1 Wschód pełni funkcje kulturalno–artystyczne oraz społeczne. To tam powstało Narodowe Centrum Kultury Filmowej, Planetarium oraz Centrum Nauki i Techniki. Jednocześnie stanowi ważny element Nowego Centrum Łodzi, łącząc tendencje architektoniczne z początku ubiegłego stulecia oraz nowoczesnego nurtu postindustrialnego.

Idea NCŁ pojawiła się w świadomości łodzian w 2005 roku za sprawą dwóch pomysłów – przywrócenia do życia nieczynnej zabytkowej elektrociepłowni EC1 i przebudowy dworca Łódź Fabryczna tak, by z czołowego mógł stać się dworcem przelotowym. Wkrótce zakres koncepcji uległ zwiększeniu i objął wizję przebudowy blisko 100 hektarów w samym sercu Łodzi. To przylegające do linii kolejowej tereny, które od zawsze były martwe.

W 2007 roku przedsięwzięcie uzyskało instytucjonalny wymiar, gdy Rada Miejska w Łodzi podjęła uchwałę o realizacji Programu NCŁ, obejmującego kwartał ograniczony ulicami Narutowicza, Kopcińskiego, Tuwima i Piotrkowską. Od tego czasu podejmowane są działania mające stworzyć na tym obszarze w pełni funkcjonalny obszar śródmiejski łączący biznes, handel, kulturę oraz transport.
- Drugiej tak spektakularnej przestrzeni miejskiej jak rozwijające się Nowe Centrum Łodzi w Polsce aktualnie nie ma. Jest o nim głośno na arenie międzynarodowej, czego dowodem jest biznes, który ze zdwojoną siłą od kilku lat tutaj otwiera swoje centra – powiedziała prezydent miasta Łodzi, Hanna Zdanowska. Na terenie Nowego Centrum Łodzi dotychczas zadziało się już wiele – powstał przepięknie zrewitalizowany woonerf na ul. Traugutta,  nowe życie tchnięto we wspomniany wcześniej Dworzec Łódź Fabryczna oraz wybudowano Przystanek MBank, który stał się główną siedzibą banku w Łodzi.

Kolejnym dobrym przykładem rewitalizacji jest także Księży Młyn, który był pierwszym zintegrowanym projektem rewitalizacyjnym w Łodzi. Wzniesione w drugiej połowie XIX wieku osiedle robotnicze w wyniku rewitalizacji stało się nie tylko miejscem, w którym lepiej się mieszka, ale również przyciągającym łodzian i turystów – na jego terenie powstają pracownie dla artystów oraz przepiękne lofty w dawnej fabryce Scheiblera. Na terenie Księżego Młyna powstał także dobrze znany nie tylko łodzianom Art._Inkubator, który stał się miejscem rozwoju sztuki i przedsiębiorczości wśród artystów.  Księży Młyn w czerwcu br. dostał także nagrodę za kompleksowe podejście do rewitalizacji. Modelowa kooperacja w ramach rewitalizacji i nagroda dla „Najlepszej praktyki miejskiej” to tytuł wyróżnienia, które otrzymał obiekt.  – Na Księżym Młynie realizujemy potrzeby, a nie zachcianki – powiedział Arkadiusz Bogusławski, kierownik projektu rewitalizacji Księżego Młyna. Współpraca i rozwiązywanie najróżniejszych ludzkich problemów to mniej widoczna, społeczna strona rewitalizacji, która z pewnością zdecydowała o wyróżnieniu przyznanym przez URBACT.

Niezwykłym potencjałem Łodzi jest także potężny zasób bogato zdobionych kamienic z II połowy XIX i pierwszej połowy XX wieku. Wieloletnie zaniedbania doprowadziły do znacznej degradacji tego typu budynków. W 2011 roku wystartował projekt Mia100 Kamienic, czyli miejski program remontowy, który zapoczątkował rewitalizację obszarową centrum Łodzi. Dzięki programowi zwiększyła się atrakcyjność centrum miasta jako miejsca do zamieszkania i prowadzenia działalności;  zaadaptowano ponad 650 lokalni komunalnych dla najemców mieszkań z remontowanych kamienic, uruchomiono projekt „Lokale dla Młodych”, który miałby zachęcić młodych ludzi do realizacji planów zawodowych i rodzinnych w Łodzi. Co ciekawe, dzięki likwidacji indywidualnych źródeł ogrzewania poprawie uległa także jakość powietrza w centrum Łodzi.

Wspominając o dobrych praktykach rewitalizacyjnych nie można także zapomnieć o remoncie ulicy Piotrkowskiej. Ponad 43 tys. mkw. nowej nawierzchni z granitowych płyt, 178 latarni, ok. 300 elementów tzw. małej architektury i 80 drzew – to efekty remontu najbardziej reprezentacyjnej ulicy Łodzi. Z Piotrkowską sąsiadują także inne, równie pięknie zrewitalizowane obiekty – z jednej strony kamienice z wspomnianego wcześniej „Mia100 kamienic”, Woonerfy na 6 Sierpnia i Traugutta, dobrze znana młodym OFF Piotrkowska czy Lokale dla kreatywnych, które pokazują kunszt łódzkich projektantów w samym centrum Łodzi.

Ale to nie koniec zmian! Podpisano bowiem ósmą i ostatnią umowę na dofinansowanie inwestycji w ramach rewitalizacji obszarowej w Łodzi. W ciągu następnych czterech lat w centrum miasta realizowane będą projekty inwestycyjne, które zmienią Łódź i wpłyną na jakość życia jej mieszkańców.

>>> tutaj link do art. o dofinansowaniu

wróć do aktualności