Rzeczpospolita Polska ubiega się o organizację Międzynarodowej Wystawy EXPO 2022 w Łodzi, której tematem będzie rewitalizacja miast - globalne wyzwanie i warunek dalszego rozwoju aglomeracji na całym świecie.

Łódź jest pionierem działań rewitalizacyjnych w Polsce. Korzystając z cennego dziedzictwa historycznego, unikalnego w skali Polski i Europy, miasto podejmuje starania o przywrócenie do życia zdegradowanych kwartałów śródmiejskich i nadanie nowych funkcji opuszczonym obiektom poindustrialnym.

Ekonomiczna i społeczna sytuacja miasta, przez lata uzależniona od przemysłu włókiennicznego,  znalazła się w trwałym kryzysie w wyniku transformacji ustrojowej i przemian gospodarczych początku lat 90. Cenne zasoby architektoniczne uległy degradacji, a upadek wielkich zakładów włókienniczych przyczynił się do wzrostu bezrobocia i innych problemów społecznych. Przez lata nie wypracowano zintegrowanej strategii poradzenia sobie z tymi kwestiami. Jednak w ciągu ostatniej dekady w Łodzi zainicjowane zostały duże programy rewitalizacyjne, które uczyniły z miasta lidera tego procesu w Polsce i Europie. Przyjęta w 2015 roku ustawa o rewitalizacji dała samorządom jeszcze sprawniejsze narzędzia do prowadzenia kompleksowej odnowy społecznej i infrastrukturalnej. Dzięki temu działania rewitalizacyjne w Łodzi jeszcze przyspieszyły.

Księży Młyn (1 lipca 2010 r. – 1 sierpnia 2011 r.)

Pierwszym zintegrowanym projektem rewitalizacyjnym w Łodzi był program rewitalizacji terenu Księżego Młyna - osiedla robotniczego wzniesionego w drugiej połowie XIX wieku przez fabrykanta Karola Scheiblera. Działania skupiały się zachowaniu cennego, zabytkowego obszaru, który wymagał podjęcia pilnych prac konserwatorskich, modernizacyjnych. Jednocześnie celem było stworzenie szans jego rozwoju w przyszłości, z dostosowaniem do obecnych potrzeb łodzian i osób go odwiedzających.

Rewitalizacja była rozumiana w sposób kompleksowy i uwzględniała następujące elementy:

• Przestrzenny, obejmujący remont i modernizację budynków oraz zagospodarowanie przestrzeni wokół nich,

• Gospodarczy, obejmujący przekształcenie części lokali mieszkalnych w lokale użytkowe,

• Społeczny, obejmujący utworzenie na tym terenie Klubu Integracji Społecznej oraz zaprogramowanie przedsięwzięć społeczno-artystyczno-kulturalnych.

W efekcie przestrzeń zmieniła się na korzyść, a Księży Młyn stał się nie tylko miejscem, w którym coraz lepiej się mieszka, ale również przyciągającym łodzian i turystów.

Zintegrowany Program Rewitalizacji Księżego Młyna obejmował konsultacje społeczne, podczas których przyjmowano propozycje, uwagi i opinie w formie pisemnej na formularzu. Oprócz tego organizowano liczne atrakcje, które miały na celu integrację społeczności, m.in. pokazy filmowe w ramach cyklu „Polówka 2012” organizowanego przez kino „Cytryna”; warsztaty dla dzieci; ogłoszenie konkursu architektonicznego na koncepcję placu zabaw, aukcje darów na budowę placu zabaw; kiermasz rękodzieła.



Mia100 Kamienic (2011 – 2014 r.)

Niezwykłym potencjałem Łodzi jest potężny zasób bogato zdobionych kamienic z II połowy XIX i pierwszej połowy XX wieku. Wieloletnie zaniedbania doprowadziły do znacznej degradacji tego typu budynków. Podejmowane działania remontowe miały charakter doraźny i nieskoordynowany.
W 2011 roku wystartował projekt Mia100 Kamienic, czyli  miejski program remontowy, który zapoczątkował rewitalizację obszarową centrum Łodzi.

• Programem objętych zostało 100 kamienic w centrum miasta stanowiących element historycznej zabudowy.

• Celem programu było podniesienie jakości i warunków życia mieszkańców oraz poprawa estetyki przestrzeni miejskiej.

• Do zakresu prac należało między innymi: przebudowa lokali - dostosowanie mieszkań do standardów jakim powinny odpowiadać lokale, renowacja/restauracja elewacji, remont pokrycia dachowego, zagospodarowanie podwórzy.

Dzięki programowi:

• zwiększyła się atrakcyjność centrum miasta jako miejsca do zamieszkania i prowadzenia działalności;

• zaadaptowano ponad 650 lokalni komunalnych dla najemców mieszkań z remontowanych kamienic;

• uruchomiono projekt „Lokale dla Młodych”, który miałby zachęcić młodych ludzi do realizacji planów zawodowych i rodzinnych w Łodzi;

• Poprawie uległa jakość powietrza w centrum Łodzi (poprzez likwidację indywidualnych źródeł ogrzewania).


Konkurs „Lokale dla Kreatywnych” (od 2014 r.)

Lokale dla kreatywnych to konkurs prowadzony przez Urząd Miasta Łodzi dla osób przedsiębiorczych, które chcą wynająć lokal do prowadzenia swojego biznesu.
Żeby zostać najemcą lokalu kreatywnego należy wziąć udział w konkursie na wysokość stawki czynszu najmu lokali użytkowych i zaproponować niebanalną działalność. Jeśli ktoś przekona oceniających do swego planu, dostanie lokal na preferencyjnych warunkach: czynsz nie powinien przekroczyć kilkunastu złotych za metr kwadratowy.

Do tej pory w 14 edycjach konkursu wynajęto ponad 80 lokali użytkowych.

Pomysły, które rozwinęły się w ramach programu to m.in.:

• pracownia produkująca materiały z zastosowaniem druku 3D,

• studio radia internetowego,

• szkoła dla dzieci uzdolnionych matematycznie, informatycznie i komputerowo,

• showroom połączony z klubokawiarnią i przestrzenią kreatywną na warsztaty.


Nowe Centrum Łodzi
Idea NCŁ pojawiła się w świadomości łodzian w 2005 roku za sprawą dwóch pomysłów – przywrócenia do życia nieczynnej zabytkowej elektrociepłowni EC1 i przebudowy dworca Łódź Fabryczna tak, by z czołowego mógł stać się dworcem przelotowym. Wkrótce zakres koncepcji uległ zwiększeniu i objął wizję przebudowy blisko 100 hektarów w samym sercu Łodzi. To przylegające do linii kolejowej tereny, które od zawsze były martwe. Chociaż znajdował się tutaj stary dworzec Łódź Fabryczna, to przez to, że kończyły się na nim tory, nigdy nie stanowił on wystarczająco ważnego miejsca na mapie miasta.

W 2007 roku przedsięwzięcie uzyskało instytucjonalny wymiar, gdy Rada Miejska w Łodzi podjęła uchwałę o realizacji Programu NCŁ, obejmującego kwartał ograniczony ulicami Narutowicza, Kopcińskiego, Tuwima i Piotrkowską. Od tego czasu podejmowane są działania mające stworzyć na tym obszarze w pełni funkcjonalny obszar śródmiejski łączący biznes, handel, kulturę oraz transport.

• Infrastruktura komunikacyjna NCŁ skupi się wokół dworca Łódź Fabryczna. Wokół zabytkowej elektrociepłowni EC1 zagoszczą funkcje kulturalne i edukacyjne. W wyniku rewitalizacji powstaje: Centrum Sztuki Filmowej, Interaktywne Centrum Nauki i Techniki. Budynek EC1 Wschód spełniać będzie głównie funkcje kulturalno-artystyczne, udostępniając przestrzeń pod warsztaty, seminaria oraz twórcze projekty młodych artystów (projekt pod nazwą Art Inkubator).

• W ramach programu NCŁ Miasto wyznaczy konkretne obszary pod zabudowę komercyjną (pierwszym projektem komercyjnym jest budowa Bramy Miasta).

• Rewitalizacja poprzemysłowych obiektów dawnej elektrociepłowni EC-1, o dużej wartości architektonicznej i znaczeniu historycznym. Jest to jeden z najbardziej rozpoznawalnych projektów. W 2013 roku budynek EC-1 Wschód zdobył tytuł "Bryły Roku" w plebiscycie internautów portalu Bryla.com.

• W ramach prac przygotowawczych zostały zrealizowane szerokie konsultacje społeczne różnych miejskich projektów dotyczących obszaru NCŁ, prowadzonych na przestrzeni lat 2011-2014.